Chet el fuqarolarining RFdagi huquq va majburiyatlari
Imtihon mavzusi yangilangan 22.08.2026
17–19-savollar — chet el fuqarolarining huquq va majburiyatlari haqidagi uchta savol. Bu qonunchilik blokining yarmi.
Asos — Konstitutsiyaning 62-moddasi: chet el fuqarolari, qonunda belgilangan holatlardan tashqari, Rossiya fuqarolari bilan teng huquqlarga ega va teng majburiyatlarni bajaradi.
Chet el fuqarolarining huquq va majburiyatlari — 17–19-savollar. Uchalasi ham bitta mavzu guruhidan olinadi, shuning uchun bir xil faktlar to‘plami uchala savolga ham javob beradi. Qonunchilik bo‘limida jami oltita savol bor, o‘tish uchun kamida uchta ball kerak: faqat shu mavzuning o‘zi butun minimumni yopib bera oladi. Shuning uchun uni birinchi bo‘lib o‘rganish kerak.
Mavzu ikki tomondan tekshiriladi: chet el fuqarosi nima qilishga haqli va nima qilishga majbur. Huquqlar bilan hammasi oddiy — Rossiya fuqarolari bilan teng, federal qonunda belgilangan hollardan tashqari, shuning uchun «huquqi bormi» degan deyarli har qanday savolga javob «bor» bo‘ladi. «Majbur» so‘zi bor savollarda to‘g‘ri javob deyarli doim uchtadan biri: soliq va yig‘imlarni to‘lash, Konstitutsiya va qonunlarga rioya qilish, tabiatni asrash.
Imtihonda to‘rtta cheklov tekshiriladi: saylovlarda qatnashish (na saylash, na saylanish mumkin), davlat va munitsipal xizmat, odil sudlovda ishtirok etish hamda muddatli harbiy xizmatga chaqiruv — shartnoma asosida xizmat qilish esa mumkin. Ro‘yxat shu bilan tugamaydi: 115-sonli Federal qonunning 14-moddasi chet el fuqarosini qabul qilmaydigan ayrim ish turlarini ham sanaydi, lekin imtihonda ular so‘ralmaydi. Qolgan hammasi — ish, nikoh, uy sotib olish, sudga murojaat, bolalar uchun maktab — ruxsat etilgan.
Ko‘p uchraydigan xatolar
| ✗ «Rossiya fuqarolari bilan teng» iborasini «hamma narsada mutlaqo teng» deb tushunish | ✓ Teng — federal qonunda belgilangan hollardan tashqari. Bular saylovlar, davlat va munitsipal xizmat, odil sudlov hamda armiyaga chaqiruv. |
| ✗ Nikohni sud yoki politsiya ro‘yxatga oladi deb o‘ylash | ✓ Nikohni ЗАГС bo‘limi ro‘yxatga oladi. Turmush qurish istalgan odam bilan mumkin, faqat Rossiya fuqarosi bilan emas. |
| ✗ Chet el fuqarolari armiyaga chaqiriladi deb hisoblash | ✓ Muddatli harbiy xizmatga chaqirilmaydi. Shartnoma asosida harbiy xizmatga kirish esa mumkin. |
| ✗ Shoshilinch tibbiy yordamni rejali davolanish bilan chalkashtirish | ✓ Shoshilinch holatda tez yordam bepul ko‘rsatiladi. Rejali davolanish esa tibbiy sug‘urta polisi bo‘yicha. |
Imtihonda buni qanday so‘rashadi
- «Иностранный гражданин в Российской Федерации имеет право ...» — variantlarda odatda mehnat qilish, yashash joyini tanlash, ona tilidan foydalanish bo‘ladi.
- «Иностранный гражданин в России НЕ имеет права ...» — javobni saylovlar, davlat lavozimlari yoki odil sudlov haqidagi variantdan qidiring.
- «Трудящийся иностранный гражданин в Российской Федерации обязан ...» — to‘g‘ri javob soliq va yig‘imlarni to‘lash haqida.
- Vaziyatli savol: «В отношении иностранного гражданина совершено преступление. Куда обратиться?» — politsiyaga.
Savol namunalari
Иностранный гражданин в Российской Федерации имеет право ...
- пользоваться родным языком
- избирать в органы государственной власти
- занимать государственные должности
Javobni ko‘rsatish
пользоваться родным языком
Право пользоваться родным языком есть у каждого человека в России (ст. 26 Конституции РФ). Избирать в органы государственной власти и занимать государственные должности могут только граждане РФ (ст. 32 Конституции РФ).
Регистрация брака в Российской Федерации происходит ...
- в суде
- в отделе ЗАГС
- в полиции
Javobni ko‘rsatish
в отделе ЗАГС
Брак в России регистрирует только отдел ЗАГС (ст. 10 Семейного кодекса РФ). Суд рассматривает споры, а полиция браки не регистрирует.
Трудовой договор заключается ...
- только в устной форме
- в письменной форме
- в любой форме
Javobni ko‘rsatish
в письменной форме
Трудовой договор заключают в письменной форме, в двух экземплярах — один остаётся у работника (ст. 67 ТК РФ). Устная договорённость работника не защищает.
Ko‘p beriladigan savollar
Chet el fuqarosi Rossiyada saylovlarda ovoz bera oladimi?
Yo‘q. Davlat hokimiyati organlariga bo‘ladigan saylovlarda qatnashish — Rossiya fuqarolarining huquqi. Chet el fuqarosi na saylay oladi, na saylanadi, davlat lavozimini egallay olmaydi va odil sudlovda ishtirok eta olmaydi. Bular Konstitutsiyaning 62-moddasidagi ana o‘sha istisnolardir.
Chet el fuqarosi nikohni qayerda ro‘yxatdan o‘tkazadi?
ЗАГС bo‘limida — fuqarolik holati dalolatnomalarini yozish bo‘limida. Chet el fuqarosining Rossiyada turmush qurish huquqi bor, ikkinchi tomon Rossiya fuqarosi ham, chet el fuqarosi ham bo‘lishi mumkin. Sud ham, politsiya ham, elchixona ham nikohni ro‘yxatga olmaydi.
Chet ellik ishchi Rossiyada soliq to‘lashi shartmi?
Ha. Qonunda belgilangan soliq va yig‘imlarni to‘lash Rossiyada ishlayotgan har bir kishining majburiyati. Bu asosiy majburiyatlardan biri va «majbur» degan savolning javob variantlarida deyarli doim turadi. Yonida Konstitutsiya va qonunlarga rioya qilish hamda tabiatni asrash majburiyatlari bo‘ladi.
Bu mavzuni tekshiring
Sinov imtihoni bu ball tayyor yoki tayyor emasligini ko‘rsatadi.