Ҳуқуқ ва ӯҳдадориҳои шаҳрвандони хориҷӣ дар ФР
Мавзӯи имтиҳон Ин мавзӯъ дар вариант дар куҷост нав карда шуд 22.08.2026
Саволҳои 17–19 — се савол дар бораи ҳуқуқ ва ӯҳдадориҳои шаҳрвандони хориҷӣ. Ин нисфи блоки қонунгузорӣ аст.
Асос — моддаи 62-и Конститутсия: шаҳрвандони хориҷӣ бо шаҳрвандони Русия баробар ҳуқуқ доранд ва ӯҳдадориҳоро иҷро мекунанд, ба истиснои ҳолатҳои муқаррарнамудаи қонун.
Ҳуқуқ ва вазифаҳои шаҳрвандони хориҷӣ — саволҳои 17–19. Ҳар сето аз як гурӯҳи мавзӯъҳо гирифта мешаванд, бинобар ин як маҷмӯи далелҳо ба ҳар сето ҷавоб медиҳад. Дар бахши қонунгузорӣ ҳамагӣ шаш савол ҳаст, барои супоридан камаш се балл лозим: танҳо ҳамин мавзӯъ метавонад тамоми ҳадди ақалро пӯшонад. Маҳз барои ҳамин онро аввал меомӯзанд.
Мавзӯъ аз ду тараф санҷида мешавад: шаҳрванди хориҷӣ чӣ кор карда метавонад ва ба чӣ вазифадор аст. Бо ҳуқуқҳо ҳама чиз содда аст — баробари шаҳрвандони Россия, ба ғайр аз ҳолатҳое, ки қонуни федералӣ муқаррар кардааст, бинобар ин ба қариб ҳар саволи «ҳуқуқ дорад ё не» ҷавоб «дорад» мешавад. Дар саволҳои калимаи «вазифадор» ҷавоби дуруст қариб ҳамеша яке аз сето аст: пардохти андоз ва боҷҳо, риояи Конститутсия ва қонунҳо, ҳифзи табиат.
Дар имтиҳон чор маҳдудият санҷида мешавад: иштирок дар интихобот (на интихоб кардан, на интихоб шудан мумкин), хизмати давлатӣ ва мунитсипалӣ, иштирок дар адолати судӣ ва даъват ба хизмати ҳарбии мӯҳлатнок — бо шартнома хизмат кардан бошад, мумкин аст. Рӯйхат бо ҳамин тамом намешавад: моддаи 14-и Қонуни федералии № 115-ФЗ баъзе намудҳои корро низ номбар мекунад, ки шаҳрванди хориҷиро ба он намегиранд, вале дар имтиҳон онҳоро намепурсанд. Боқӣ ҳама — кор, никоҳ, харидани хона, муроҷиат ба суд, мактаб барои фарзандон — иҷозат аст.
Хатоҳои маъмул
| ✗ Ибораи «баробари шаҳрвандони Россия»-ро «дар ҳама чиз комилан баробар» фаҳмидан | ✓ Баробар — ба ғайр аз ҳолатҳои дар қонуни федералӣ муқарраршуда. Инҳо интихобот, хизмати давлатӣ ва мунитсипалӣ, адолати судӣ ва даъват ба армия мебошанд. |
| ✗ Гумон кардан, ки никоҳро суд ё политсия ба қайд мегирад | ✓ Никоҳро бахши ЗАГС ба қайд мегирад. Издивоҷ бо ҳар шахс мумкин аст, на танҳо бо шаҳрванди Россия. |
| ✗ Фикр кардан, ки шаҳрвандони хориҷиро ба армия даъват мекунанд | ✓ Ба хизмати ҳарбии мӯҳлатнок даъват намекунанд. Бо шартнома ба хизмати ҳарбӣ даромадан бошад, мумкин аст. |
| ✗ Омехта кардани ёрии таъҷилии тиббӣ ва табобати нақшавӣ | ✓ Дар ҳолати таъҷилӣ ёрии таъҷилӣ ройгон расонида мешавад. Табобати нақшавӣ бошад, аз рӯи полиси суғуртаи тиббӣ. |
Дар имтиҳон инро чӣ тавр мепурсанд
- «Иностранный гражданин в Российской Федерации имеет право ...» — дар вариантҳо одатан меҳнат кардан, интихоби ҷои истиқомат, истифодаи забони модарӣ меояд.
- «Иностранный гражданин в России НЕ имеет права ...» — ҷавобро дар варианти интихобот, вазифаҳои давлатӣ ё адолати судӣ ҷӯед.
- «Трудящийся иностранный гражданин в Российской Федерации обязан ...» — ҷавоби дуруст дар бораи пардохти андоз ва боҷҳост.
- Саволи вазъиятӣ: «В отношении иностранного гражданина совершено преступление. Куда обратиться?» — ба политсия.
Намунаҳои савол
Регистрация брака в Российской Федерации происходит ...
- в суде
- в полиции
- в отделе ЗАГС
Ҷавобро нишон додан
в отделе ЗАГС
Брак в России регистрирует орган ЗАГС. Суд рассматривает споры, а полиция браки не регистрирует.
Семейный кодекс РФ, гл. 3
Иностранный гражданин в России имеет право ...
- служить в полиции
- избирать президента РФ
- свободно трудиться
Ҷавобро нишон додан
свободно трудиться
Иностранный гражданин в России имеет право свободно трудиться. А избирать президента РФ иностранцы не могут: такого избирательного права у них нет.
Конституция РФ, ст. 37
Брак в Российской Федерации регистрируется ...
- в миграционной службе
- в суде
- в отделе ЗАГС
Ҷавобро нишон додан
в отделе ЗАГС
Брак записывают органы записи актов гражданского состояния — это и есть ЗАГС. В суде и в миграционной службе браки не регистрируют, у них другая работа.
Семейный кодекс РФ, гл. 3
Саволҳои зуд-зуд
Шаҳрванди хориҷӣ дар Россия дар интихобот овоз дода метавонад?
Не. Иштирок дар интихоботи мақомоти ҳокимияти давлатӣ ҳуқуқи шаҳрвандони Россия аст. Шаҳрванди хориҷӣ на интихоб карда метавонад, на интихоб мешавад, вазифаи давлатиро ишғол карда наметавонад ва дар адолати судӣ иштирок намекунад. Инҳо ҳамон истисноҳои моддаи 62-и Конститутсия мебошанд.
Шаҳрванди хориҷӣ никоҳро дар куҷо ба қайд мегирад?
Дар бахши ЗАГС — бахши сабти асноди ҳолати шаҳрвандӣ. Шаҳрванди хориҷӣ ҳуқуқи дар Россия оила барпо карданро дорад ва тарафи дуюм ҳам шаҳрванди Россия, ҳам шаҳрванди хориҷӣ буда метавонад. На суд, на политсия ва на сафорат никоҳро ба қайд намегирад.
Оё коргари хориҷӣ дар Россия андоз супоридан вазифадор аст?
Ҳа. Супоридани андоз ва боҷҳои қонунан муқарраршуда вазифаи ҳар як шахсест, ки дар Россия кор мекунад. Ин яке аз вазифаҳои асосист ва дар вариантҳои ҷавоби саволи «вазифадор» қариб ҳамеша меистад. Дар паҳлӯяш риояи Конститутсия ва қонунҳо, ҳифзи табиат гузошта мешавад.
Ин мавзӯъро санҷед
Имтиҳони озмоишӣ нишон медиҳад, ки ин хол тайёр аст ё не.